28 augustus 2007 9:18

For the full article (in Dutch), please visit http://www.sprout.nl/artikel.jsp?id=962456
Nearshoring, het uitbesteden van werk dichtbij huis, wordt populairder. Zeker de Balkan, die na een periode van communisme en een jarenlange oorlog opbloeit, trekt ondernemers. Waar moet u heen in de Balkan?

De markt van Bosnië-Herzegovina is kleinschalig. Er wordt hard gewerkt aan de creatie van één economisch gebied. De verschillende delen van het land, de federatie van Bosnië-Herzegovina, Republika Srpska en Brcko district, hebben nu nog eigen wetten en regelgeving, zoals op het gebied van belastingen. Er liggen kansen in de houtbewerking, voedselverwerking, aanleg van infrastructuur, milieu en water. Belangrijk om te weten: Met de oorlog nog vers in het geheugen staan de politieke verhoudingen op scherp. Daarom is het beter om geen uitspraken over politieke onderwerpen te doen.

Montenegro is pas een jaar onafhankelijk van Servië. Er liggen er kansen in toerisme, infrastructuur en het milieu. Er is een voorzichtig herstel van de lage technologische sectoren, zoals food, kleding, rubber, metaal en elektrische producten. Gecombineerd met de lage lonen kan dat aantrekkelijk zijn. Valkuilen in Montenegro zijn naast omslachtig betalingsverkeer het imago van het land.

Macedonië kent een lage economische groei. Voor buitenlandse ondernemers is onder meer de textiel- en lichte metaalindustrie interessant, vanwege lage lonen en lage belastingen (inclusief belastingvrije zones). De overheid probeert de bureaucratie terug te dringen om het land aantrekkelijker te maken voor buitenlandse investeerders. Een nadeel is de onduidelijkheid over landbezit. Door de onteigening in de communistische tijd bestaat er nog altijd onenigheid over landeigendom.

In tegenstelling tot andere Midden- en Oost-Europese landen heeft Servië zich tijdens het communistische tijdperk op het westen georiënteerd. Dat is te merken aan de manier van zakendoen. Hierdoor zijn veel Servische zakenlieden bekend met de vrijemarkteconomie, westerse gewoonten en zakenpraktijk. Nederlandse bedrijven hebben hierdoor makkelijke marktpenetratie, maar de toegang is soms lastig vanwege ingewikkelde regelgeving. Veel sectoren zijn onderontwikkeld: Nederlandse bedrijven met speciale kennis kunnen Servische bedrijven upgraden, samenwerking is een mooie manier om de markt te betreden. Valkuilen zijn het imago van het land en de politieke situatie (Montenegro heeft zich afgesplitst, Kosovo is een provincie onder VN-bestuur). Tip: Investeer tijd en energie om persoonlijke relaties en vertrouwen op te bouwen. Ook zakenrelaties in Servië zijn gebaseerd op vertrouwen.

Bron: EVD. Tenzij anders vermeld, zijn de genoemde gegevens over 2006. Meer weten over de Balkan? Lees de Balkanspecial in de nieuwste Sprout.